Πρόληψη και συμβουλές αντιμετώπισης του επιχείλιου έρπητα

Ο επιχείλιος έρπης προκαλείται από έναν ιό, τον ιό του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1). Υπάρχουν δύο τύποι του ιού του απλού έρπητα: ο HSV-1 και ο HSV-2. Ο πρώτος είναι υπεύθυνος για τον επιχείλιο έρπη (herpes labialis), έναν τύπο έρπη που εντοπίζεται γύρω από το στόμα και πιο συχνά στα χείλη. Αυτός ο τύπος έρπητα είναι γνωστός ως επιχείλιος έρπης, ή έρπης, ενώ ο HSV-2 προκαλεί τον έρπη των γεννητικών οργάνων. Γενικά, ο έρπης είναι ένα εξάνθημα του δέρματος και των βλεννογόνων και χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα της πάσχουσας περιοχής, η οποία ακολουθείται από σχηματισμό φουσκαλών, που μπορεί να σπάσουν και να οδηγήσουν στη δημιουργία εφελκίδας.

Ο επιχείλιος έρπης δεν είναι μόνο ενοχλητικός, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει αμηχανία, με κοινωνικό και συναισθηματικό αντίκτυπο. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κοινωνική απομόνωση. Εάν πάσχετε από επιχείλιο έρπη, δεν είστε μόνοι. Περίπου τα δύο τρίτα των ατόμων κάτω των 50 ετών έχουν μολυνθεί από τον ιό του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1), τον ιό που ευθύνεται για τον επιχείλιο έρπη^[1].

Στην Ευρώπη, αυτό αντιστοιχεί σε λίγο πάνω από 200 εκατομμύρια γυναίκες (69%) και 187 εκατομμύρια άνδρες (61%). Η λοίμωξη είναι τις περισσότερες φορές ασυμπτωματική, αλλά μπορεί να προκαλέσει ήπια συμπτώματα ή επώδυνες φουσκάλες.

Ο επιχείλιος έρπης είναι μεταδοτικός από τα αρχικά συμπτώματα έως την πλήρη υποχώρηση. Τις πρώτες 1-2 ημέρες, οι φουσκάλες του επιχείλιου έρπητα είναι γεμάτες με τον ιό ο οποίος μεταδίδεται μέσω του σάλιου, της άμεσης δερματικής επαφής ή της επαφής με αντικείμενο που έχει χρησιμοποιήσει ένα άτομο μολυσμένο από τον ιό.

Μπορείτε να μεταδώσετε τον ιό ακόμα και αν δεν έχετε εμφανή συμπτώματα επιχείλιου έρπητα. Ωστόσο, οι πιθανότητες είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με το εάν υπάρξει επαφή όταν ο επιχείλιος έρπης έχει εκδηλωθεί.

Το υγρό στις φουσκάλες περιέχει τον ιό, συνεπώς ο επιχείλιος έρπης βρίσκεται στο πιο μεταδοτικό του στάδιο όταν οι φουσκάλες εκκρίνουν υγρό. Το πρώτο επεισόδιο επιχείλιου έρπητα σημειώνεται γενικά δύο έως 20 ημέρες μετά την επαφή με μολυσμένο άτομο.

Ο επιχείλιος έρπης είναι μεταδοτικός έως ότου υποχωρήσει πλήρως, το οποίο συμβαίνει συνήθως μετά από δύο εβδομάδες. Το πιο μεταδοτικό στάδιο του επιχείλιου έρπητα είναι όταν διαρρέει το υγρό από τις φουσκάλες. Όταν η πληγή καλυφθεί με εφελκίδα, ο κίνδυνος μετάδοσης μειώνεται σημαντικά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι παύει να είναι μεταδοτικός.. Η εφελκίδα μπορεί να σπάσει όταν τρώτε ή χαμογελάτε και να απελευθερωθεί το υγρό.

Ο επιχείλιος έρπης μπορεί να μεταδοθεί πιο εύκολα όταν βρίσκεται σε έξαρση και υπάρχουν ενεργές πληγές ή φουσκάλες στο δέρμα. Ωστόσο, ο ιός του έρπητα εξακολουθεί να μπορεί να μεταδοθεί ακόμα και όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις ή συμπτώματα.

Το πιο μεταδοτικό στάδιο του επιχείλιου έρπητα είναι όταν διαρρέει το υγρό από τις φουσκάλες.

Θα πρέπει να ελαχιστοποιήσετε τις επαφές με την περιοχή του έρπητα. Να πλένετε πάντα τα χέρια σας μετά από κάθε επαφή με τον έρπη προκειμένου να αποφύγετε την διασπορά του ιού σε άλλες περιοχές, όπως τα μάτια, η μύτη ή α νύχια των δακτύλων.

Μέχρι να υποχωρήσουν πλήρως οι φουσκάλες και η εφελκίδα του επιχείλιου έρπητα, θα πρέπει να προστατεύετε τον εαυτό σας και τους άλλους από τυχόν επιμόλυνση. Τα αεροστεγή και υδατοστεγή επιθέματα, όπως τα επιθέματα Compeed® για τον επιχείλιο έρπη, συμβάλλουν στην πρόληψη της διασποράς του ιού σε άλλες περιοχές του σώματός σας αλλά και στην προστασία τρίτων.

Εάν δεν αντιμετωπιστεί, ο επιχείλιος έρπης συνήθως διαρκεί 7–10 ημέρες, αλλά μπορεί να παραμείνει έως και για δύο εβδομάδες.

Όταν ένα άτομο μολύνεται για πρώτη φορά από τον ιό, ο επιχείλιος έρπης συνήθως εμφανίζεται μέσα σε λίγες ημέρες. Τα σημεία και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα με το αν πρόκειται για την πρώτη έξαρση ή για υποτροπή, με την τελευταία να είναι συνήθως λιγότερο σοβαρή. Ο επιχείλιος έρπης συχνά επανεμφανίζεται στο ίδιο σημείο με πριν και η ανάπτυξη επιχείλιου έρπητα τυπικά αποτελείται από πέντε στάδια σε μια περίοδο 7–10 ημερών. Τα αρχικά στάδια χαρακτηρίζονται από εντονότερο πόνο και ευαισθησία.

Αφότου μολυνθείτε από τον ιό, αυτός παραμένει αδρανής για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, κάθε τόσο, ο ιός μπορεί να επανενεργοποιείται από συγκεκριμένους εκλυτικούς παράγοντες με αποτέλεσμα την εμφάνιση επιχείλιου έρπητα. Αυτοί οι εκλυτικοί παράγοντες ανήκουν σε δύο κατηγορίες:

Αφού μολυνθείτε, ο ιός HSV-1 προκαλεί συνήθως μια πρώτη εκδήλωση επιχείλιου έρπητα. Ύστερα ο ιός παραμένει στον οργανισμό για το υπόλοιπο της ζωής σας. Ωστόσο, δεν θα εμφανίσετε επιχείλιο έρπη όταν ο ιός βρίσκεται σε λανθάνουσα κατάσταση μεταξύ των εξάρσεων. Πολλοί παράγοντες μπορούν να αφυπνίσουν τον ιό, ο οποίος με τη σειρά του αρχίζει να πολλαπλασιάζεται και να εξαπλώνεται. Παράλληλα, το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό με αποτέλεσμα την εκδήλωση φλεγμονής (πόνος και ερυθρότητα).

Οι περισσότεροι από αυτούς τους πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες δεν μπορούν να αποφευχθούν εντελώς ή είναι δύσκολο να αποφευχθούν. Μπορείτε όμως να προσπαθήσετε να αλλάξετε τις συνήθειές σας για να μειώσετε τον κίνδυνο επανενεργοποίησης του ιού.

Η διαχείριση του άγχους σας μέσω της άσκησης, του διαλογισμού ή της γιόγκα, ή απλά αφιερώνοντας χρόνο για τον εαυτό σας, είναι μόνο κάποιες από τις μεθόδους που μπορείτε να δοκιμάσετε ώστε να αποφύγετε τις επανεκδηλώσεις του ιού.

Όταν η εποχή αλλάζει, τα χείλη σας μπορεί να αφυδατώνονται πολύ γρήγορα και να σκάνε. Η χρήση ενός ενυδατικού balm είναι η καλύτερη προστασία από το σκάσιμο των χειλιών. Εάν η εμφάνιση του επιχείλιου έρπητα οφείλεται στην έκθεση στο φως του ήλιου, τότε συνιστάται η χρήση ενός αντηλιακού balm χειλιών (με SPF 15 ή υψηλότερο).

Η γνώση και η αναγνώριση των παραγόντων που πυροδοτούν τον επιχείλιο έρπη σε εσάς παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των εκδηλώσεων του ιού. Για να το πετύχετε αυτό, μπορεί να είναι χρήσιμο να κρατάτε ημερολόγιο όπου θα καταγράφετε το επίπεδο του στρες σας, τα γεγονότα που σηματοδοτούν την καθημερινή σας ζωή, τι τρώτε και πώς κοιμάστε, κ.λπ. Ο προσδιορισμός των καταστάσεων που προκαλούν νέες εκδηλώσεις θα σας επιτρέψει να ενεργήσετε προληπτικά και να τις αποφύγετε στο μέλλον.

Τυπικά, τα πρώτα σημάδια εμφάνισης επιχείλιου έρπητα είναι ένα αίσθημα μυρμηγκιάσματος, κνησμού ή καύσου, συνήθως γύρω από το στόμα. Στη συνέχεια αρχίζουν να εμφανίζονται φουσκάλες με υγρό. Καλό θα ήταν να θυμάστε ότι, παρόλο που οι φουσκάλες τείνουν να εμφανίζονται συνήθως γύρω από το στόμα και τη μύτη, μπορεί να εμφανιστούν οπουδήποτε στο πρόσωπο. Οι περισσότεροι άνθρωποι παρατηρούν ότι ο επιχείλιος έρπης προκαλείται από συγκεκριμένους εκλυτικούς παράγοντες, όπως ο κρύος καιρός ή το στρες.

Καθώς ο ιός δεν φεύγει ποτέ από τον οργανισμό μετά την αρχική εκδήλωση, δεν μπορεί να θεραπευτεί οριστικά, αλλά μπορούν να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα. Σε διάστημα μερικών ωρών έως και μίας ημέρας πριν εμφανιστεί ο επιχείλιος έρπης, πιθανότατα θα αισθανθείτε μυρμήγκιασμα ή κνησμό γύρω από τα χείλη.

Τα επιθέματα Compeed® για τον επιχείλιο έρπη μπορούν να βοηθήσουν στην αποτροπή της επιδείνωσης του επιχείλιου έρπητα και της σοβαρότητας της εφελκίδας, προωθώντας τη γρήγορη επούλωση. Περιέχουν γέλη υδροκολλοειδούς τεχνολογίας που έχει αναπτυχθεί για τη γρήγορη επούλωση του επιχείλιου έρπητα. Καθώς αυτά τα επιθέματα είναι σχεδιασμένα για να είναι διακριτικά, τα διακριτικά επιθέματα Compeed® για τον επιχείλιο έρπη βοηθούν επίσης στην αποφυγή αμηχανίας κατά τις κοινωνικές επαφές^[2]. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτά τα επιθέματα σε οποιοδήποτε στάδιο μιας εκδήλωσης. Η βασική αρχή είναι πάντα η ίδια: όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα. Το επίθεμα Compeed® για τον επιχείλιο έρπη όχι μόνο βοηθά στη γρήγορη επούλωση, αλλά επίσης ανακουφίζει από τον πόνο και μειώνει τον κίνδυνο επιμόλυνσης από την πληγή. Παρέχοντας έναν προστατευτικό φραγμό, το επίθεμα συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης του ιού σε άλλα άτομα. Αυτά τα επιθέματα έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση του επιχείλιου έρπητα, ενώ παράλληλα προστατεύουν την πληγή από εξωτερικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Μια άλλη επιλογή είναι η λήψη αντι-ιικών φαρμάκων, τα οποία σταματούν τον πολλαπλασιασμό του ιού και έτσι αποτρέπουν την ανάπτυξη του επιχείλιου έρπητα ή, τουλάχιστον, μειώνουν το μέγεθός του και τον χρόνο επούλωσης. Τα αντι-ιικά φάρμακα για την αντιμετώπιση του επιχείλιου έρπητα κυκλοφορούν συνήθως σε μορφή χαπιών ή σε μορφή κρέμας.

Οι ενήλικες που έχουν επιχείλιο έρπη δεν θα πρέπει να φιλούν μωρά ή να αφήνουν τα μωρά να αγγίζουν τον έρπη για δύο λόγους:

Ο επιχείλιος έρπης είναι κατά βάση σχετικά αβλαβής, αλλά μπορεί να αποδειχθεί σοβαρός σε άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένο. Το ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως προστατεύει τον οργανισμό από τις λοιμώξεις. Ένα άτομο με αδύναμο ανοσοποιητικό είναι πιο πιθανό να προσβληθεί από πιο σοβαρές λοιμώξεις σε σχέση με την πλειοψηφία των υπόλοιπων ανθρώπων. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ιός του επιχείλιου έρπητα μπορεί να είναι επικίνδυνος για μωρά κάτω των 6 μηνών. Αφότου ένα μωρό μολυνθεί, θα είναι επιρρεπές στον επιχείλιο έρπη για το υπόλοιπο της ζωής του.

Οι ίδιες προφυλάξεις πρέπει να λαμβάνονται με τα άτομα που έχουν προσβληθεί από τον HIV (ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας) και τους καρκινοπαθείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία. Επομένως, είναι σημαντικό να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τέτοια άτομα και να λαμβάνετε μέτρα ώστε να μην τους μεταδώσετε τον HSV.